wtorek, lipiec 16, 2024
piątek, 04 styczeń 2019 21:12

Środki przymusu bezpośredniego stosowane przez pracowników ochrony

Czy wiesz jakie środki przymusu może stosować wobec Ciebie ochrona?
Czy wobec każdego mogą być użyte kajdanki?
Na co jesteś narażony ze strony ochrony w supermarkecie?

Prawo do stosowania przez pracowników posiadających licencję pracownika ochrony fizycznej, środków przymusu bezpośredniego wynika z zapisu ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia oraz Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 1998 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobów użycia przez pracowników ochrony środków przymusu bezpośredniego.

W myśl art. 36 ust.1 pkt. 4 wspomnianej ustawy, pracownik ochrony przy wykonywaniu zadań ochrony osób i mienia, w granicach chronionych obiektów i obszarów ma prawo do stosowania środków przymusu bezpośredniego, w przypadku zagrożenia dóbr powierzonych ochronie lub odparcia ataku na pracownika ochrony.

Z cytowanego przepisu wynika, że pracownik ochrony może zastosować środki przymusu bezpośredniego, w jednym z dwóch przypadków:

 zagrożenia dóbr powierzonych ochronie,
 odparcia ataku na pracownika ochrony.

W sytuacji gdy pracownik ochrony, wykonuje zadania ochrony osób i mienia poza granicami chronionych obiektów i obszarów ma on zgodnie z zapisem art. 37 ustawy prawo do:

 ujęcia osób stwarzających w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego, a także dla chronionego mienia, w celu niezwłocznego oddania tych osób Policji
 użycia podczas konwojowania wartości pieniężnych oraz innych przedmiotów wartościowych lub niebezpiecznych następujących środków przymusu bezpośredniego: siły fizycznej w postaci chwytów obezwładniających oraz podobnych technik obrony, kajdanek, pałek obronnych wielofunkcyjnych, paralizatorów elektrycznych, broni gazowej i ręcznych miotaczy gazu.

Pracownik ochrony przed zastosowaniem środków przymusu bezpośredniego obowiązany jest do wezwania osoby do zachowania się zgodnego z prawem oraz do uprzedzenia, że w przypadku niepodporządkowania się wezwaniu zostaną użyte wobec niej środki przymusu bezpośredniego.

Jednakże zgodnie z treścią przepisu §1 ust. 3 wskazanego rozporządzenia, pracownik ochrony może odstąpić od wzywania osoby do zachowania zgodnego z prawem oraz od uprzedzenia jej o zastosowaniu środków przymusu bezpośredniego, jeżeli zwłoka groziłaby niebezpieczeństwem dla życia lub zdrowia pracownika ochrony lub innej osoby, a także chronionego mienia.

Z powyższego zapisu wynika, że pracownik ochrony, biorąc pod uwagę całokształt sytuacji i wynikające z niej realne zagrożenie dla życia lub zdrowia jego bądź innej osoby, jak również chronionego mienia, ma prawo niezwłocznie zastosować środki przymusu bezpośredniego.

Należy w tym momencie wskazać na istnienie pewnych ogólnych zasad warunkujących zastosowanie przez pracownika ochrony środków przymusu bezpośredniego:

 zasada celowości – zgodnie z którą zastosowanie określonego środka przymusu bezpośredniego podyktowane jest okolicznościami danego zdarzenia,
 zasada proporcjonalności - pracownik ochrony wybiera taki środek przymusu, który najbardziej odpowiada sytuacji,
 zasada niezbędności – wskazuje na zastosowanie środka przymusu w granicach, które są konieczne do usunięcia stanu zagrożenia, a jednocześnie odstąpienia od użycia tych środków, jeżeli stan zagrożenia minął,
 zasada ostrzeżenia – przed zastosowaniem środka przymusu bezpośredniego pracownik ochrony winien uprzedzić osobę, że w razie niepodporządkowania się wezwaniu do zachowania zgodnego z prawem, zostaną użyte wobec niej środki przymusu bezpośredniego,
 zasada doboru środków – pracownik ochrony może, jeżeli uzna to za konieczne zastosować jednocześnie różne środki przymusu bezpośredniego,
 zasada minimalizacji środków – środek przymusu bezpośredniego winien w jak najmniejszym stopniu powodować dolegliwość osoby, w stosunku do której jest stosowany.

Katalog środków przymusu bezpośredniego zawarty został w art. 38 ust. 2 ustawy o ochronie osób i mienia, zalicza się do nich: siłę fizyczną w postaci chwytów obezwładniających oraz podobnych technik obrony, kajdanki, pałki obronne wielofunkcyjne, psy obronne, paralizatory elektryczne, broń gazową i ręczne miotacze gazu.

Warunki i sposoby użycia przez pracowników ochrony środków przymusu bezpośredniego określa wspomniane wyżej Rozporządzenie Rady Ministrów.

Zgodnie z tą regulacją siłę fizyczną stosuje się w celu odparcia zamachu na chronione osoby lub mienie, czynnej napaści na pracownika ochrony, obezwładnienia osoby, w związku ze zmuszeniem jej do wykonania polecenia lub w czasie ujmowania osoby, stwarzającej w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego, a także dla chronionego mienia. Używając siły fizycznej, nie wolno zadawać uderzeń, chyba że pracownik ochrony działa w obronie koniecznej albo w celu odparcia zamachu na życie, zdrowie ludzkie lub chronione mienie.

Mając na uwadze, że życie i zdrowie ludzkie stanowią dobra najwyższe, także środki używane do ich ochrony muszą być adekwatne, stąd stosowanie w takich okolicznościach uderzeń, nawet powodujących poważne obrażenia osoby wobec której zostały użyte jest w pełni uzasadnione.