Dla początkującego ważniejsze są osłonięte zatoki, łatwe zejście do wody i możliwość szybkiego powrotu na brzeg. Osoba pływająca regularnie może wybrać większy zbiornik i zaplanować kilkunastokilometrową trasę, ale musi uwzględnić wiatr, ruch jachtów, statków wycieczkowych oraz ograniczoną liczbę miejsc, w których da się bezpiecznie wyjść z wody. Poniżej znajdują się cztery polskie jeziora, które dobrze pokazują różne oblicza pływania na SUP-ie: od krótkiej, widokowej wycieczki pod zamkami po całodniową trasę wymagającą doświadczenia i dobrej organizacji.
Najlepsze jeziora na SUP w Polsce – cztery konkretne propozycje
Jezioro Czorsztyńskie – najlepsze widoki i krótkie trasy
Jezioro Czorsztyńskie jest jednym z najbardziej efektownych miejsc do pływania na SUP-ie w Polsce. Z poziomu deski widać Tatry, Pieniny, zamek w Niedzicy oraz ruiny zamku w Czorsztynie. To rzadkie połączenie górskiego krajobrazu, stosunkowo niewielkiego akwenu i kilku łatwo rozpoznawalnych punktów orientacyjnych.
Zbiornik ma około 9 km długości, przeciętnie 1,3 km szerokości i powierzchnię około 11 km². Maksymalna głębokość w rejonie zapory dochodzi do 50 m. Nie jest więc małym, płytkim jeziorem rekreacyjnym, mimo że z brzegu może sprawiać takie wrażenie.
Najwygodniejsze miejsca rozpoczęcia pływania znajdują się w okolicach:
- Niedzicy, zwłaszcza przy przystaniach i zagospodarowanych fragmentach brzegu;
- Czorsztyna, skąd można popłynąć w stronę zamku w Niedzicy;
- Frydmanu i Falsztyna, jeżeli celem jest spokojniejsza trasa z dala od głównego ruchu turystycznego;
- Maniów, gdzie dostęp do wody jest łatwiejszy niż na stromych fragmentach południowego brzegu.
Dobra trasa dla osoby mającej podstawowe doświadczenie prowadzi z Czorsztyna w stronę Niedzicy i z powrotem. Zależnie od miejsca startu i przebiegu trasy trzeba liczyć około 5–8 km, czyli mniej więcej 1,5–3 godziny spokojnego wiosłowania.
Najlepsze warunki zwykle występują rano. Po południu na zbiorniku częściej pojawiają się podmuchy prowadzone wzdłuż doliny. Nawet wiatr o prędkości 15–20 km/h potrafi utrudnić powrót na pompowanej desce all-round, szczególnie gdy płynie się w pozycji stojącej.
Największy plus: krajobraz i możliwość ułożenia krótkiej, konkretnej trasy.
Największy minus: zmienny wiatr oraz miejscami strome, kamieniste brzegi, które utrudniają awaryjne wyjście z wody.
Trzeba też pamiętać, że jest to zbiornik retencyjny. Poziom wody może się zmieniać, odsłaniając kamieniste lub muliste fragmenty brzegu. Miejsce, z którego łatwo wystartować w czerwcu, pod koniec suchego lata może wyglądać zupełnie inaczej.
Jezioro Solińskie – najlepsze na dłuższą eksplorację
Jezioro Solińskie daje znacznie więcej możliwości niż Czorsztyńskie, ale wymaga lepszego planowania. Ma około 22 km² powierzchni, rozbudowaną linię brzegową liczącą około 150–166 km oraz dwie długie odnogi biegnące dawnymi dolinami Sanu i Solinki. Różnice poziomu wody mogą sięgać 10–15 m, dlatego dostępność zatok, plaż i zejść zmienia się w ciągu sezonu.
Na pierwszą wycieczkę lepiej nie wybierać otwartej wody w pobliżu zapory. Rozsądniejszym miejscem startu jest:
- Polańczyk, szczególnie okolice Ekomariny i osłoniętych zatok;
- Zawóz, gdzie linia brzegowa jest urozmaicona i łatwiej znaleźć spokojniejszy fragment;
- Wołkowyja, dobra jako punkt rozpoczęcia krótszej trasy;
- Werlas, odpowiedni dla osób szukających mniej zatłoczonych brzegów.
Początkujący powinien trzymać się zatoki i zaplanować trasę o długości 3–6 km. Osoba pływająca regularnie może pokonać 10–15 km, pod warunkiem że najpierw popłynie pod wiatr, a wróci z jego pomocą. Odwrotna kolejność jest najczęstszym błędem: pierwsze kilometry mijają szybko, a powrót zamienia się w długie wiosłowanie na kolanach.
Na Solinie działa wiele przystani i wypożyczalni. Orientacyjna cena wynajmu SUP-u wynosi obecnie około 30–40 zł za godzinę albo 100–150 zł za dzień. Przykładowa oferta w Polańczyku przewiduje 30 zł za godzinę i 120 zł za dzień, natomiast inna wypożyczalnia oferuje zestaw na całą dobę za 100 zł.
Przed zapłatą trzeba sprawdzić, co rzeczywiście obejmuje zestaw. Minimum to:
- deska i statecznik;
- regulowane wiosło;
- pompka, jeśli sprzęt odbierany jest w plecaku;
- kamizelka asekuracyjna dobrana do masy użytkownika;
- leash, czyli linka łącząca użytkownika z deską;
- możliwość pozostawienia kluczy lub bagażu.
Na jeziorze spotyka się jachty, motorówki i statki pasażerskie. Ich fala potrafi dojść do brzegu z opóźnieniem. Nie należy przecinać toru jednostki „na ostatnią chwilę”, nawet gdy wydaje się, że płynie wolno. SUP jest niski i z kabiny większej łodzi może być słabo widoczny.
Największy plus: ogromny wybór tras i zatok.
Największy minus: duże odległości, ruch jednostek oraz brzegi, przy których czasami nie da się wygodnie wyjść z wody.
Solina jest świetna dla osób, które lubią eksplorację. Nie jest jednak najlepszym miejscem na pierwszy samodzielny rejs po dużym akwenie.
Jezioro Drawsko – dla osób szukających ciszy i naturalnych brzegów
Położone przy Czaplinku Jezioro Drawsko ma zupełnie inny charakter. Jest mniej widowiskowe niż Czorsztyńskie, ale jego rozbudowana linia brzegowa, zatoki i wyspy pozwalają układać ciekawe trasy bez ciągłego pływania po otwartej wodzie.
Powierzchnia jeziora wynosi około 17,8–18,7 km², zależnie od sposobu uwzględniania wysp i lustra wody. Maksymalna głębokość przekracza 80 m, co czyni Drawsko drugim najgłębszym jeziorem w Polsce. Na akwenie znajduje się 12 wysp, w tym duża wyspa Bielawa.
Najwygodniej wystartować w Czaplinku. Początkujący mogą trzymać się okolic miejskiej plaży i pobliskiego brzegu, natomiast bardziej doświadczeni użytkownicy wybierają trasę w stronę Bielawy albo kolejnych zatok.
Przykładowa pętla w pobliżu Czaplinka może mieć 4–7 km. Opłynięcie większego fragmentu jeziora oznacza już dystans kilkunastu kilometrów i nie powinno być planowane bez mapy offline, zapasu wody oraz sprawdzenia prognozy godzinowej.
Na Drawsku łatwo popełnić błąd polegający na zbyt głębokim wpłyynięciu w kolejne zatoki. Urozmaicona linia brzegowa poprawia widoki, ale utrudnia orientację. Powrót „najkrótszą drogą” często oznacza wyjście na odsłoniętą część jeziora, gdzie fala jest wyraźnie większa niż przy brzegu.
Największy plus: liczne zatoki, wyspy i mniej komercyjny charakter.
Największy minus: trudniejsza orientacja oraz duża głębokość tuż poza strefą przybrzeżną.
To dobre jezioro na pierwszą dłuższą wyprawę z własnym sprzętem, ale nie na spontaniczne wypłynięcie bez telefonu zabezpieczonego w wodoszczelnym etui.
Jezioro Niegocin – dla doświadczonych i odpornych na falę
Niegocin jest jednym z największych jezior na Mazurach. Ma około 26 km² powierzchni, 10,8 km długości, do 4,8 km szerokości i prawie 40 m maksymalnej głębokości. Jego skala oznacza, że na środku akwenu warunki mogą być zupełnie inne niż przy plaży w Giżycku.
Dla początkujących najlepszym rozwiązaniem jest krótka sesja przy osłoniętym brzegu, na przykład w pobliżu:
- plaży miejskiej w Giżycku;
- zatok i przystani po zachodniej stronie jeziora;
- spokojniejszych fragmentów brzegu poza głównymi trasami jachtów.
Przepływanie przez środkową część Niegocina nie jest dobrym pomysłem dla osoby, która dopiero uczy się skręcania i wchodzenia na deskę po upadku. Na dużym akwenie wiatr ma czas rozpędzić falę, a ruch żeglarski dodatkowo ją wzmacnia.
Najbezpieczniejsza strategia to płynięcie wzdłuż brzegu, w odległości pozwalającej szybko wrócić na ląd, ale poza kąpieliskami, pomostami i wejściami do portów. W rejonie Giżycka trzeba szczególnie uważać na jednostki wychodzące z kanałów i marin. Pływający na SUP-ie widzi jacht doskonale; sternik jachtu nie zawsze równie dobrze widzi osobę stojącą nisko nad wodą.
Największy plus: rozległy akwen i możliwość łączenia tras z systemem Wielkich Jezior Mazurskich.
Największy minus: fala, ruch jednostek oraz szybka zmiana warunków na otwartej wodzie.
Niegocin należy wybierać wtedy, gdy podstawowe manewry wykonuje się automatycznie: sprawne zawracanie, wiosłowanie na kolanach, wejście na deskę z głębokiej wody i utrzymywanie kursu przy bocznym wietrze.
Jak wybrać jezioro odpowiednie do umiejętności i planowanej trasy
Najczęstszy błąd polega na wybieraniu jeziora na podstawie zdjęć. Ładny widok nie mówi nic o kierunku wiatru, rodzaju brzegu ani ruchu łodzi.
Dla początkującego najważniejsze są trzy warunki:
- Osłonięty punkt startu. Najlepsza jest mała zatoka albo plaża bez intensywnego ruchu motorówek.
- Możliwość pływania wzdłuż brzegu. Trasa nie powinna wymagać przeprawy przez szeroki, otwarty fragment jeziora.
- Łatwe miejsca awaryjnego wyjścia. Trzcinowisko, stromy kamienny brzeg albo prywatne pomosty nie rozwiązują problemu.
Na pierwsze pływanie wystarczy trasa długości 2–4 km. Przy rekreacyjnym tempie około 3–4 km/h oznacza to mniej więcej godzinę na wodzie. Trzeba jednak dodać czas na postoje, poprawianie ustawienia bagażu i ewentualny powrót na kolanach.
Osoba średnio zaawansowana może planować 6–10 km, ale powinna zachować minimum jedną trzecią sił na powrót. Dystans przekraczający 10–12 km na pompowanej desce all-round staje się wyraźnie męczący, zwłaszcza przy przeciwnym wietrze. Na takie trasy lepiej nadaje się dłuższy model touringowy o długości 11’6”–12’6”, z węższym dziobem i lepszym trzymaniem kierunku.
O wyborze jeziora powinny decydować kolejno:
- prognoza wiatru i burz;
- możliwość bezpiecznego startu;
- poziom umiejętności najsłabszej osoby w grupie;
- długość trasy;
- widoki i atrakcje.
Nie odwrotnie. Widok na zamek nie zrekompensuje dwugodzinnego powrotu pod wiatr.
Przy średnim wietrze przekraczającym około 20 km/h początkujący powinien zostać blisko brzegu albo przełożyć pływanie. Podmuchy powyżej 30–35 km/h na dużym jeziorze są wystarczającym powodem, żeby nie wypływać rekreacyjnie. Sama temperatura i brak deszczu nie oznaczają dobrych warunków.
Pogoda, sprzęt i logistyka – co sprawdzić przed wejściem na wodę
Prognozę należy sprawdzić dla konkretnego jeziora, nie tylko dla pobliskiej miejscowości. Potrzebne są dane godzinowe obejmujące:
- prędkość i kierunek wiatru;
- siłę porywów;
- prawdopodobieństwo burzy;
- temperaturę powietrza;
- przewidywany czas zmiany pogody.
Trasę najlepiej rozpocząć pod wiatr. Po zawróceniu wiatr pomaga wrócić. Wyjątkiem jest sytuacja, w której prognoza zapowiada zmianę kierunku – wtedy trzeba skrócić dystans i trzymać się brzegu.
Deskę należy napompować do ciśnienia podanego przez producenta, zwykle około 12–15 PSI. Zbyt miękki SUP ugina się pod użytkownikiem, gorzej utrzymuje kierunek i wymaga więcej energii. Po napompowaniu trzeba sprawdzić zamocowanie statecznika. Brak fina nie uniemożliwia pływania, ale deska zaczyna wyraźnie obracać się po kilku ruchach wiosłem.
Na jeziorze potrzebne są:
- kamizelka asekuracyjna dopasowana do wagi;
- leash odpowiedni do pływania na otwartej wodzie;
- telefon w zamkniętym, wodoszczelnym etui;
- woda, najlepiej minimum 0,5 l na krótką trasę i 1–1,5 l na kilka godzin;
- krem przeciwsłoneczny i nakrycie głowy;
- worek wodoszczelny przypięty do linek bagażowych;
- lekka warstwa chroniąca przed wychłodzeniem.
Leash nie zastępuje kamizelki. Linka utrzymuje deskę blisko użytkownika, ale może się odpiąć, zerwać albo zaczepić. Na jeziorze najwygodniejszy jest model spiralny, który nie ciągnie się stale w wodzie. Na rzece z nurtem zasady są inne — klasyczny leash przypięty do kostki może stworzyć ryzyko zakleszczenia.
Początkujący często zabierają telefon na smyczy zawieszonej na szyi. To kiepskie rozwiązanie. Podczas upadku etui uderza o deskę lub twarz, a cienka smycz może się zaczepić. Telefon lepiej schować do kieszeni kamizelki albo przypiąć krótko do linek bagażowych.
Wypożyczenie deski zazwyczaj kosztuje około 30–50 zł za godzinę lub 100–150 zł za dzień. Wynajem zestawu z miasta, który samodzielnie przewozi się nad jezioro, bywa tańszy — przykładowe stawki zaczynają się od około 50–60 zł za dobę.
Przed odbiorem sprzętu trzeba ustalić:
- czy kamizelka jest w cenie;
- czy wypożyczalnia pobiera kaucję;
- czy deska jest wydawana napompowana;
- czy zestaw można zwrócić po zamknięciu punktu;
- kto odpowiada za zgubione wiosło lub statecznik;
- czy regulamin pozwala zabrać na deskę dziecko albo psa.
Najpierw sprawdza się pogodę, później wybiera miejsce startu, a dopiero na końcu rezerwuje sprzęt. Rezerwacja deski z wyprzedzeniem nie jest powodem, żeby wypływać podczas burzy lub silnych porywów.
Dodatkowe informacje: https://nofat.pl
FAQ – najczęstsze pytania o pływanie na SUP-ie po jeziorach
Które jezioro będzie najlepsze na pierwszy raz?
Najłatwiejsza będzie osłonięta zatoka Jeziora Czorsztyńskiego albo Solińskiego, pod warunkiem słabego wiatru. Należy zaplanować trasę 2–3 km wzdłuż brzegu, a nie przeprawę na drugą stronę akwenu.
Ile kilometrów można przepłynąć na SUP-ie w godzinę?
Początkujący pokonuje zazwyczaj około 2,5–3,5 km. Osoba pływająca regularnie utrzymuje tempo 4–5 km/h. Wiatr czołowy może zmniejszyć prędkość nawet o połowę.
Czy na jeziorze trzeba mieć kamizelkę?
Kamizelka asekuracyjna powinna być podstawowym wyposażeniem niezależnie od umiejętności. Jest szczególnie ważna na dużych i głębokich akwenach, podczas samotnego pływania oraz przy chłodnej wodzie.
Czy można pływać na SUP-ie po zmroku?
Rekreacyjnie lepiej tego nie robić. SUP jest słabo widoczny dla sterników, trudniej ocenić odległość od brzegu, a akcja ratunkowa jest bardziej skomplikowana. Trasę należy zakończyć przed zachodem słońca.
Czy można zabrać dziecko na jedną deskę?
Tak, o ile nośność deski obejmuje łączną wagę użytkowników i bagażu. Dziecko musi mieć własną, dopasowaną kamizelkę. Na pierwszy wspólny rejs należy wybrać płytką, osłoniętą zatokę i pozostać blisko brzegu.
Czy pies może pływać na SUP-ie?
Może, ale pazury psa zwiększają ryzyko uszkodzenia miękkiej powierzchni deski. Pies powinien mieć kamizelkę z uchwytem, a pierwsze wejścia należy przećwiczyć przy brzegu. Nie powinno się przywiązywać smyczy psa do własnego leasha.
Czy na jeziorze wolno pływać wszędzie?
Nie. Trzeba omijać kąpieliska, strefy przy zaporach, tory podejściowe do portów, miejsca oznaczone zakazami oraz obszary objęte czasowymi ograniczeniami. Lokalne komunikaty należy sprawdzić przed każdym wyjazdem, ponieważ zasady mogą zmieniać się sezonowo.
Jaki SUP najlepiej sprawdzi się na jeziorze?
Dla początkującego odpowiednia jest stabilna deska all-round o długości około 10’6”–11’ i szerokości 81–86 cm. Na trasy przekraczające 8–10 km lepszy będzie SUP touringowy 11’6”–12’6”, który płynie szybciej i lepiej utrzymuje kierunek.
Kiedy zrezygnować z wypłynięcia?
Przy burzy w prognozie, szybko rosnących porywach, ograniczonej widoczności, uszkodzonym zaworze, brakującym stateczniku albo braku kamizelki. Nie warto również wypływać wtedy, gdy jedynym możliwym kierunkiem powrotu jest długa trasa pod wiatr.
Na pierwszy wyjazd najlepiej wybrać Jezioro Czorsztyńskie i wystartować rano z osłoniętego brzegu. Trasę należy ograniczyć do kilku kilometrów, rozpocząć pod wiatr i zawrócić najpóźniej po wykorzystaniu jednej trzeciej zapasu sił. Dopiero po opanowaniu wejścia na deskę z głębokiej wody i pływania przy bocznym wietrze można planować dłuższe wyprawy po Solinie, Drawsku lub Niegocinie.
