Po czym rozpoznać mokry kaszel u dziecka?
Kaszel to naturalny odruch obronny organizmu spowodowany podrażnieniem receptorów kaszlowych w drogach oddechowych np. w wyniku działania wirusów [1]. Już na podstawie wydawanych podczas kasłania dźwięków można określić rodzaj kaszlu: suchy lub mokry [2]. Ten duszący i napadowy, któremu towarzyszy pochrząkiwanie i uczucie drapania w gardle to kaszel suchy (nieproduktywny) [1]. Zazwyczaj jest reakcją organizmu na infekcję. Nie obserwuje się przy nim zwiększenia wydzieliny w drogach oddechowych [2]. Natomiast w przeciwieństwie do suchego, kaszel mokry określany także jako wilgotny lub „odrywający” związany jest z obecnością zwiększonej ilości śluzu [1].
Łatwo go rozpoznać, gdyż podczas kasłania dziecko wydaje charakterystyczne, głębokie dźwięki, świadczące o tym, że w jego drogach oddechowych zalega wydzielina. Następnie ją odkrztusza i wypluwa flegmę [1,2]. Inne objawy mokrego kaszlu u dziecka to bóle brzucha, wymioty lub odruch wymiotny pojawiające się na skutek trudności w efektywnym odkrztuszaniu wydzieliny [1].
Skąd się bierze kaszel mokry u dzieci?
Duszący kaszel z wydzieliną może wystąpić w wielu schorzeniach ostrych lub przewlekłych. Główne przyczyny mokrego kaszlu u dzieci to [1,2]:
-
druga faza infekcji wirusowej dróg oddechowych;
-
zapalenie oskrzeli lub płuc;
-
zapalenie zatok przynosowych i spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła;
-
zaostrzenia przewlekłych chorób układu oddechowego m.in. infekcyjne zaostrzenie astmy lub rozstrzenie oskrzeli o różnorakiej etiologii np. przy niedoborach odporności lub mukowiscydozie.
Pojawienie się produktywnego kaszlu jest męczące, zwłaszcza kiedy daje o sobie znać w nocy i źle wpływa na ciągłość snu u dziecka.
Co podać dziecku na mokry kaszel w nocy?
Widząc, jak dziecko męczy się z odkasływaniem wydzieliny, rodzice często zastanawiają się, co na mokry kaszel w nocy będzie skuteczne. W tym przypadku nie można podawać leku przeciwkaszlowego, który będzie hamować odruchu kaszlu, bo jest on potrzebny do odkrztuszania wydzieliny [1]. W przypadku kaszlu mokrego u dziecka można podać leki wykrztuśne (sekretolityczne) np. syrop, które ułatwiają usunięcie wydzieliny, bo zwiększają jej nawodnienie i objętość lub leków mukolitycznych, które zmniejszają jej lepkość [3].
Istotną kwestią w podawaniu dziecku leków na kaszel produktywny w nocy jest czas ich przyjęcia. Należy pamiętać, że środków wykrztuśnych lub mukolityków nie daje się na noc. Dziecko powinno przyjąć je w dzień, najlepiej rano, przy czym ostatnią dawkę można podać najpóźniej w godzinach popołudniowych [1].
Jakie są domowe sposoby na mokry kaszel w nocy u dziecka?
Napady kaszlu mokrego w nocy można spróbować złagodzić inhalacjami z fizjologicznego roztworu soli fizjologicznej, bo upłynniają wydzielinę i ułatwiają jej odkrztuszanie [1]. Ważną rolę odgrywa też odpowiednie nawilżenie błon śluzowych układu oddechowego. Należy pamiętać o zapewnieniu choremu zwiększonej podaży płynów [3] oraz poprawę jakości powietrza w pomieszczeniu, w którym przebywa dziecko (optymalna temperatura 18–20°C i wilgotność powietrza 40–60%) [1]. Trzeba także regularnie oczyszczać nosek dziecka, by zapewnić mu możliwość oddychania drogą fizjologiczną i ograniczyć spływanie wydzieliny do dróg oddechowych [3].
Pomocne na uporczywy kaszel w nocy jest także oklepywanie dziecka po plecach, zwłaszcza wykonane po inhalacji. Warto również zadbać o odpowiednią pozycję snu z dodatkową poduszką pod głową i ramionami. Uniesienie ciała zapobiegnie spływaniu wydzieliny po tylnej ścianie gardła i ułatwi spokojny sen. W ciągu dnia można również podawać dziecku do wypicia herbatę lub wodę z miodem, gdyż łagodzi podrażnione gardło i ułatwia odkrztuszanie [1].
Pamiętaj! Jeżeli mokry kaszel u dziecka w nocy nie mija lub nasila się po kilku dniach, należy skonsultować się z lekarzem.
Artykuł na zlecenie marki Deflegmin
Bibliografia
1. Wieczorek-Stawińska W., Kaszel u dziecka – rodzaje, przyczyny, jak pomóc dziecku?, Medycyna praktyczna dla pacjentów, 2024, witryna internetowa: https://www.mp.pl/pacjent/objawy/75933,kaszel-u-dziecka-rodzaje-przyczyny-jak-pomoc-dziecku (dostęp: 12.09.2025).
2. Bulanda A., Mazurek H., Kaszel suchy i mokry u dzieci, Forum pediatrii praktycznej, 2020, witryna internetowa: https://forumpediatrii.pl/artykul/kaszel-suchy-i-mokry-u-dzieci (dostęp: 12.09.2025).
3. Krenke K. i in., Zalecenia postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w kaszlu u dzieci – aktualizacja, Lekarz POZ 3/2022: 173-192.
